Chat Facebook Chat Zalo
0933150888

Tỳ bà hành

Van Mai 1

Tỳ bà hành là một trong những tuyệt tác của nghệ thuật Ca trù. Lời ca bài Tỳ bà hành được tác giả Phan Huy Vịnh dịch từ bản thơ gốc của Bạch Cư Dị – một nhà thơ Trung Quốc nổi tiếng sống ở đời Đường. Âm nhạc của Tỳ bà hành xuất hiện đủ 5 cung (Nam, Bắc, Huỳnh, Pha, Nao), lúc khoan, lúc nhặt được lồng ghép một cách tinh tế tạo nên những xúc cảm lay động người nghe. Thông thường để hát trọn vẹn một bài Tỳ bà hành thường mất ít nhất 30 phút nên hiếm khi các đào nương hát từ đầu đến cuối bài. Bài Tỳ bà hành giới thiệu sau đây được hát bắt đầu từ nửa cuối của bài thơ.

Lời ca:

Học đàn từ thuở mười ba

Giáo phường đệ nhất sổ đà ghi tên

Gã Thiện Tài sợ phen dùng khúc

Ả Thu Nương ghen lúc điểm tô

Ngũ Lăng bọn trẻ ganh đua

Biết bao the thắm chuốc mua tiếng đàn

Vành lược bạc gãy tan nhịp gõ

Bức quần hồng hoe ố rượu rơi

Năm năm lần lữa vui cười

Mải giăng hoa chẳng đoái hoài xuân thu

Buồn em trẩy, lại lo dì thác

Lầm hôm mai đổi khác hình dong

Cửa ngoài xe ngựa vắng không

Thân già mới kết bạn cùng khách thương

Khách trọng lợi khinh đường ly cách

Mải buôn chè sớm tếch nguồn khơi

Thuyền không đậu bến mặc ai

Quanh thuyền trăng dõi nước trôi lạnh lùng

Đêm khuya sực nhớ vòng tuổi trẻ

Lệ trong mơ hoen vẻ phấn son

Nghe đàn ta đã chạnh buồn

Lại rầu them nỗi nỉ non mấy lời

Cùng một lứa bên trời lận đận

Gặp gỡ nhau lọ sẵn quen nhau

Từ xa kinh khuyết bấy lâu

Tầm Dương đất trích gối sầu hôm mai

Chốn cùng tịch lấy ai vui thích

Tai chẳng nghe đàn địch cả năm

Sông Bồn gần chốn cát lầm

Lau vàng, trúc cỗi âm thầm quanh hiên

Tiếng chi đó nghe liền sớm tối

Quốc kêu sầu vượn nói nỉ non

Hoa xuân nở, nguyệt thu tròn

Một mình tay chuốc chén son ngập ngừng

Há chẳng có ca rừng địch nội

Giọng líu lo buồn nỗi khó nghe

Tỳ bà tiếng dạo canh khuya

Dường như tiên nhạc gần kề bên tai

Hãy ngồi lại đàn chơi khúc nữa

Sẽ vì nàng soạn sửa bài ca

Tần ngần dường cảm ý ta

Rén ngồi lựa phím đàn đà kíp dây

Nghe não nuột khác tay đàn trước

Khắp tiệc hoa tuôn nước lệ rơi

Lệ ai chan chứa hơn người

Giang châu Tư Mã đượm mùi áo xanh.